Khám Phá Bak Kut Teh: Món “Trà Xương Sườn” Độc Đáo Nối Liền Singapore Và Malaysia

Khi đi du lịch Đông Nam Á, chắc hẳn bạn đã nghe danh cơm gà Hải Nam, cua sốt ớt hay bún Laksa. Nhưng có một món ăn mang ý nghĩa lịch sử cực kỳ sâu sắc, một món ăn mà cả đất nước Singapore lẫn Malaysia đều tự hào nhận là “quốc hồn quốc túy” của mình. Đó chính là món Bak Kut Teh, hay người Việt mình thường dịch sát nghĩa là “Trà Xương Sườn”. Trong bài viết này, chúng ta sẽ không bàn về những lịch trình đi chơi mệt mỏi nữa. Hãy ngồi xuống, hít một hơi thật sâu để cảm nhận mùi thơm nồng nặc của thảo mộc và hạt tiêu trắng, và cùng tìm hiểu xem tại sao bát nước dùng xương hầm này lại có thể làm say đắm hàng triệu du khách mỗi năm nhé.

Nguồn Gốc Thú Vị Của Món Bak Kut Teh: Tại Sao Gọi Là “Trà” Mà Không Có Trà?

Điều thắc mắc lớn nhất của mọi du khách khi lần đầu nghe tên món ăn này là: “Tại sao gọi là Trà Xương Sườn, nhưng trong bát canh lại chỉ toàn thịt lợn và không hề có một chút lá trà nào?”.

Câu chuyện bắt nguồn từ thế kỷ 19, khi những người lao động nghèo (hay còn gọi là phu khuân vác) từ tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) di cư sang các bến cảng sầm uất của Singapore và vùng Klang (Malaysia) để làm thuê. Công việc bốc vác hàng hóa vô cùng nặng nhọc, bào mòn sức lực, nhưng tiền lương lại rất bèo bọt. Để có sức làm việc, họ đã đến các khu chợ mua lại những mẩu xương sườn lợn vụn (phần rẻ tiền nhất mà người giàu không ăn) đem về ninh nhừ. Để át đi mùi hôi của thịt cũ và tăng cường sức đề kháng chống lại khí hậu nóng ẩm, họ bỏ thêm vào nồi nước hầm các vị thuốc bắc rẻ tiền như hoa hồi, quế, đinh hương và tỏi nguyên củ.

Bát canh xương hầm thảo mộc đó được gọi là “Bak Kut” (Xương Thịt). Tuy nhiên, vì nước hầm xương có rất nhiều mỡ, ăn dễ bị ngán và đầy bụng, những người phu khuân vác này luôn phải pha thêm một ấm trà đặc (thường là trà Ô Long hoặc Thiết Quan Âm) để uống kèm nhằm giải mỡ. Lâu dần, thói quen ăn canh xương và uống trà đi liền với nhau không thể tách rời. Chữ “Teh” (nghĩa là Trà) được ghép thêm vào phía sau. Cái tên Bak Kut Teh chính thức ra đời từ đó, mang ý nghĩa là “Ăn canh xương sườn và uống trà”.

Hai Trường Phái Bak Kut Teh: Singapore Khác Malaysia Thế Nào?

Dù có chung một nguồn gốc từ những người lao động nghèo, nhưng khi phát triển ở hai vùng đất khác nhau, món ăn này đã rẽ nhánh thành hai phong cách với hương vị và màu sắc đối lập hoàn toàn.

Phong Cách Tiêu Tỏi Cay Nồng Của Singapore

Nếu bạn gọi một phần Bak Kut Teh ở trung tâm Singapore, nhân viên sẽ bê ra cho bạn một chiếc bát sứ chứa nước dùng trong vắt, màu vàng nhạt, bên trong là 2 đến 3 thanh xương sườn lợn cắt khúc dài và vài tép tỏi nguyên củ được ninh mềm rục.

Người Singapore chuộng phong cách nấu của người Triều Châu (Teochew). Họ không dùng thuốc bắc mà sử dụng một lượng khổng lồ hạt tiêu trắng sấy khô và tỏi đập dập để hầm cùng xương lợn tươi trong nhiều giờ. Khi húp thìa nước dùng đầu tiên, bạn sẽ không thấy vị béo ngậy của mỡ. Thay vào đó, vị ngọt thanh của xương tủy sẽ tràn vào miệng, ngay lập tức nối tiếp bởi độ cay xộc thẳng lên mũi của hạt tiêu và mùi thơm nồng của tỏi. Cảm giác toát mồ hôi hột vì tiêu cay nhưng lại vô cùng sảng khoái chính là điểm “gây nghiện” của phong cách này.

Phong Cách Thảo Mộc Đậm Đặc Của Malaysia

Trái ngược với màu nước trong vắt của đảo quốc sư tử, món Bak Kut Teh tại Malaysia (đặc biệt là vùng Klang) mang phong cách của người Phúc Kiến (Hokkien). Bát canh dọn ra có màu đen đặc quánh như nước cốt cà phê.

Màu đen này đến từ hắc xì dầu (nước tương đen) và hàng chục vị thuốc bắc hầm chung như đương quy, xuyên khung, ngọc trúc, cam thảo… Nước dùng bên Malaysia có vị ngọt đậm đà, hơi đắng nhẹ của thuốc bắc và cực kỳ béo. Không chỉ có xương sườn, người Malaysia còn bỏ thêm vào thố đất nung đủ thứ “topping” hấp dẫn như: ruột non lợn, dạ dày, nấm kim châm, váng đậu (tàu hũ ky) và những miếng đậu phụ xốp ngậm đầy nước súp.

Cách Thưởng Thức Bak Kut Teh Chuẩn Như Người Bản Địa

Ăn Bak Kut Teh không chỉ đơn giản là gọi ra rồi cầm thìa xúc. Người dân bản địa có một bộ quy tắc ăn uống riêng để đẩy hương vị của món ăn lên mức cao nhất.

1. Luôn ăn kèm với Quẩy (You Tiao): Bạn tuyệt đối không được quên gọi một đĩa quẩy chiên giòn cắt khúc ngắn. Hãy gắp một miếng quẩy, nhúng ngập vào bát nước súp đang bốc khói để quẩy hút đầy nước ngọt, sau đó bỏ vào miệng nhai. Độ xốp của quẩy quyện với vị cay nồng của tiêu hoặc vị đậm đà của thuốc bắc tạo ra một kết cấu cực kỳ vui miệng.

2. Pha bát nước chấm “thần thánh”: Thịt sườn hầm vốn dĩ đã nhạt bớt do nhả hết chất ngọt vào nước súp. Do đó, bạn phải tự pha cho mình một bát nước chấm nhỏ gồm: Hắc xì dầu (nước tương đen đặc, sệt và ngọt), cắt thêm thật nhiều ớt sừng đỏ tươi và một chút tỏi băm. Cầm thanh sườn lên, chấm đẫm vào bát tương đen cay xé này rồi mới cắn, thịt sườn nhừ tơi sẽ tan ngay trên đầu lưỡi.

3. Gọi các món ăn phụ (Side dishes): Đừng chỉ ăn mỗi thịt hầm. Hãy gọi thêm một đĩa cải bẹ xanh luộc rưới dầu hào (để bổ sung chất xơ), một đĩa đậu phộng (lạc) hầm nước tương mềm rục, và đặc biệt là món Giò heo hầm hắc xì dầu (Braised Pig’s Trotter). Lớp da heo hầm mềm tươm mỡ, ăn cùng cơm trắng nóng hổi thì đảm bảo nồi cơm sẽ hết veo trong chớp mắt.

4. Uống trà Thiết Quan Âm: Giữa bữa ăn, hãy châm một tách trà nóng chát nhẹ. Nước trà đi qua cổ họng sẽ rửa trôi toàn bộ cảm giác ngấy mỡ của thịt lợn, giúp dạ dày của bạn “khởi động lại” để sẵn sàng ăn tiếp miếng sườn thứ hai.

5. Xin thêm nước súp miễn phí: Một bí mật nhỏ khi ăn món này ở Singapore là bạn có quyền xin thêm nước dùng (Soup refill) bao nhiêu lần tùy thích mà không hề bị tính thêm tiền. Các nhân viên cầm những chiếc ấm mũi dài chứa đầy súp nóng hổi sẽ liên tục đi quanh bàn để rót đầy bát cho bạn.

Tọa Độ Ăn Bak Kut Teh Ngon Nhất Tại Singapore (Kèm Giá Tiền)

Nếu bạn đi du lịch tự túc Singapore và muốn tìm những quán ăn chân ái nhất, dễ tìm nhất gần các trạm tàu điện ngầm (MRT), hãy ghi ngay hai cái tên này vào sổ tay:

1. Song Fa Bak Kut Teh (Quán ăn đạt sao Michelin) Đây là thương hiệu nổi tiếng nhất Singapore, khởi nghiệp từ một chiếc xe đẩy lề đường vào năm 1969. Nước dùng ở Song Fa cực kỳ trong trẻo, vị tiêu cay nổi bật nhưng không làm át đi vị ngọt của thịt tươi. Xương sườn ở đây chặt miếng to, nhiều nạc, dóc xương.

• Địa chỉ dễ đi nhất: Nằm ngay đối diện khu Clarke Quay (Trạm MRT Clarke Quay – NE5). Quán lúc nào cũng có người xếp hàng nên bạn hãy tránh giờ cao điểm buổi trưa nhé.

• Mức giá: Khoảng 8 SGD đến 10 SGD cho một bát sườn (khoảng 150.000 – 190.000 VNĐ). Đừng quên gọi đĩa quẩy 2 SGD (40.000 VNĐ) để ăn kèm.

2. Founder Bak Kut Teh (Thương hiệu của các ngôi sao) Quán ăn này nổi tiếng vì những bức tường dán kín ảnh chụp ông chủ quán với hàng loạt ngôi sao điện ảnh Hồng Kông, Đài Loan. Nước dùng ở Founder có vị tiêu dịu hơn một chút so với Song Fa, nhưng bù lại phần sườn heo được lựa chọn cực kỳ khắt khe, sườn non rưỡi sụn ăn sần sật rất cuốn.

• Địa chỉ: Số 347 Balestier Road. Bạn có thể đi MRT đến trạm Novena (NS20) sau đó bắt xe buýt hoặc đi Grab mất vài phút là tới.

• Mức giá: Khoảng 9 SGD đến 12 SGD/bát (khoảng 170.000 – 230.000 VNĐ).

Tọa Độ Thưởng Thức Bak Kut Teh Trứ Danh Tại Malaysia

Để ăn được bát Bak Kut Teh ngon nhất Malaysia, bạn phải chịu khó ra khỏi thủ đô Kuala Lumpur đông đúc, bắt chuyến tàu điện (KTM Komuter) đi khoảng 1 tiếng đồng hồ về hướng Tây để đến vùng Klang – quê hương thực sự của món ăn này.

1. Teluk Pulai Bak Kut Teh (Klang) Đến khu Klang, bạn sẽ ngợp vì đi đâu cũng thấy quán bán món ăn này. Tuy nhiên, Teluk Pulai là một trong những quán cổ thụ, giữ được công thức nước dùng thuốc bắc đen quánh nguyên bản nhất. Thịt lợn được đựng trong chiếc thố đất nung sôi sùng sục. Điểm ăn tiền nhất của quán là món váng đậu hầm ngậm đầy nước súp và những khúc ruột non được làm cực kỳ sạch, không hề có mùi hôi.

• Địa chỉ: Số 32 Jalan Batai Laut 5, Kawasan 16, Klang.

• Mức giá: Giá ở Malaysia rẻ hơn Singapore rất nhiều. Một thố lớn cho 2 người ăn ngập thịt chỉ tốn khoảng 30 RM đến 40 RM (khoảng 165.000 – 220.000 VNĐ).

2. Ăn Bak Kut Teh Khô (Dry Version) Chỉ khi đến Malaysia, bạn mới được thử phiên bản xào khô vô cùng độc lạ này. Xương sườn sau khi luộc chín sẽ được đầu bếp chặt nhỏ, bỏ vào một chiếc thố đất nung đun trên lửa cực lớn. Họ ném vào đó một vốc ớt khô, mực khô xé sợi, đậu bắp cắt lát và rưới hắc xì dầu vào đảo nhanh tay. Nước sốt keo lại, áo một lớp bóng bẩy lên miếng sườn. Khi ăn, mùi thơm của mực khô cháy xém và vị cay ngọt của sốt tương đen chắc chắn sẽ đánh gục cả những thực khách khó tính nhất. Phiên bản khô thường có giá cao hơn bản nước một chút, khoảng 18 RM – 20 RM/phần (khoảng 100.000 VNĐ).

Một bát canh xương hầm bình dân ra đời từ những giọt mồ hôi nhọc nhằn ở bến cảng, nay đã vươn lên thành một di sản ẩm thực được thế giới công nhận. Bát Bak Kut Teh nước trong cay xộc mùi tiêu hay bát nước đen đậm vị thuốc bắc, mỗi bên đều có cái ngon độc tôn của riêng mình. Có cơ hội đi du lịch liên tuyến Singapore và Malaysia, bạn nhất định phải ăn thử cả hai phong cách này để xem khẩu vị của mình hợp với bên nào hơn nhé.

Nếu bạn là một tín đồ ẩm thực thực thụ, muốn đi ăn sập các quán ngon được giấu kín trong các con hẻm nhỏ tại Singapore hay muốn xuống tận vùng Klang (Malaysia) để nếm bát canh xương đất nung mà ngại việc tự mò mẫm đường đi bằng tàu điện, hãy để AV Travel lo liệu. Chỉ cần đăng ký các tour ẩm thực thiết kế riêng, đội ngũ xe đưa đón tận nơi và hướng dẫn viên rành đường sẽ đưa bạn đến đúng những tọa độ ngon nhất, rẻ nhất và chuẩn vị bản địa nhất. Chúc bạn có một cái bụng thật đói và một chuyến đi thật ngon miệng!