Quần Đảo Chu Sơn (Zhoushan): Đi Tìm “Trung Hoa Phiên Bản Biển Đảo” Lặng Lẽ Nơi Cửa Ngõ Thượng Hải

Người ta thường đến miền Đông Trung Quốc để đắm chìm trong sự phồn hoa của Thượng Hải hay vẻ đẹp mộng mơ của Hàng Châu. Nhưng chỉ cách những siêu đô thị ấy vài giờ chạy xe qua những cây cầu vượt biển kỳ vĩ, có một thế giới hoàn toàn khác biệt. Quần đảo Chu Sơn (Zhoushan) mở ra một “Trung Quốc phiên bản biển đảo”: nơi tiếng chuông chùa trên thánh địa Putuo Shan (Phổ Đà Sơn) hòa nhịp cùng tiếng sóng Hoa Đông, và nhữngngôi làng chài nồng vị hải sản níu chân những kẻ lữ hành muốn trốn chạy khỏi nhịp sống vội vã.

1. Chu Sơn – Cú Rẽ Ngang Ngoạn Mục Khỏi Thượng Hải Hoa Lệ

Hầu hết du khách quốc tế khi nhắc đến Trung Quốc thường nghĩ ngay đến những dãy núi đá vôi trùng điệp ở Tây Nam, những kỳ quan nhân tạo vĩ đại ở phương Bắc hay những đô thị chọc trời rực rỡ ánh đèn neon. Rất ít người nghĩ đến biển. Và nếu có, họ thường chọn đảo Hải Nam ở tận cùng phía Nam. Nhưng có một bí mật mà giới xê dịch nội địa Trung Quốc rất mực giữ gìn: Quần đảo Chu Sơn (Zhoushan) thuộc tỉnh Chiết Giang.

Chu Sơn không phải là một hòn đảo đơn lẻ, mà là một quần đảo khổng lồ bao gồm 1.390 hòn đảo lớn nhỏ nằm rải rác trên biển Hoa Đông, ngay cửa sông Trường Giang. Khác với những hòn đảo nhiệt đới ngập tràn dừa xanh và cát trắng, vẻ đẹp của Chu Sơn mang đậm phong vị duyên hải Á Đông: những vách đá nhấp nhô, những dải sương mù lãng đãng vờn quanh đỉnh núi, những ngôi nhà mái ngói xám tro bám triền đồi và hàng ngàn chiếc tàu cá vỏ gỗ neo đậu san sát tại các bến cảng.

Hành trình đến Chu Sơn giờ đây đã trở thành một trải nghiệm ngoạn mục nhờ hệ thống cầu vượt biển Chu Sơn (Zhoushan Cross-sea Bridge) dài gần 50km nối liền đất liền (từ Ninh Ba) ra đảo chính. Lái xe trên dải lụa bê tông vắt ngang đại dương, nhìn những con tàu chở hàng khổng lồ lướt qua dưới chân cầu, bạn sẽ cảm nhận rõ rệt sự chuyển đổi không gian: bỏ lại sau lưng đất liền ồn ã để tiến vào cõi tĩnh lặng của gió và sóng.

2. Phổ Đà Sơn (Putuo Shan): Thánh Địa Phật Giáo Nơi Đầu Sóng Ngọn Gió

Linh hồn của toàn bộ quần đảo Chu Sơn, và cũng là thỏi nam châm thu hút hàng triệu người hành hương mỗi năm, chính là Putuo Shan (Phổ Đà Sơn). Trong văn hóa tín ngưỡng Trung Hoa, Phổ Đà Sơn là một trong Tứ đại danh sơn của Phật giáo (cùng với Ngũ Đài Sơn, Nga Mi Sơn và Cửu Hoa Sơn), và là đạo tràng bồ tát Quán Thế Âm (Guanyin).

Ngay khi chuyến phà cập bến Phổ Đà Sơn, thứ đón chào bạn không phải là khói bụi xe cộ. Toàn bộ hòn đảo này cấm xe hơi cá nhân, phương tiện di chuyển chủ yếu là xe buýt điện thân thiện với môi trường và đôi chân của chính bạn. Không khí ở đây luôn phảng phất mùi trầm hương quyện với vị mặn chát của gió biển.

Điểm nhấn thị giác vĩ đại nhất của hòn đảo là bức tượng Quán Thế Âm Nam Hải (Nanhai Guanyin) bằng đồng mạ vàng cao 33 mét, đứng sừng sững trên một mũi đất vươn ra biển. Bức tượng hướng mặt ra đại dương bao la, tay cầm bánh xe pháp luân, như đang ngày đêm xoa dịu những cơn sóng dữ và ban phước lành cho những đoàn tàu cá. Dưới chân tượng, dù là ngày thường hay dịp lễ, luôn có hàng ngàn người thành tâm quỳ lạy. Không gian tuy đông đúc nhưng lại vô cùng trật tự và trang nghiêm.

Hành trình khám phá Phổ Đà Sơn sẽ đưa bạn đi qua ba ngôi cổ tự lớn nhất đảo, mỗi nơi mang một vẻ đẹp kiến trúc và phong thủy riêng biệt:

• Phổ Tế Tự (Puji Temple): Ngôi chùa lớn nhất và lâu đời nhất, nằm tựa lưng vào núi linh thiêng. Phía trước chùa là một hồ sen rộng lớn (Hồ Hải Ấn) với ba cây cầu đá chạm trổ tinh xảo. Đây là trung tâm diễn ra các hoạt động Phật sự quan trọng nhất của hòn đảo.

• Pháp Vũ Tự (Fayu Temple): Nằm len lỏi trên sườn núi rợp bóng cây cổ thụ, Pháp Vũ Tự nổi tiếng với kiến trúc hoàng gia thời Minh – Thanh, đặc biệt là tòa Cửu Long Điện với những cột đá chạm khắc chín con rồng vờn ngọc vô cùng sống động.

• Huệ Tế Tự (Huiji Temple): Tọa lạc trên đỉnh cao nhất của hòn đảo (đỉnh Phật Đỉnh), để lên được đây, bạn có thể đi cáp treo hoặc thử thách bản thân bằng cách leo hàng ngàn bậc đá. Từ Huệ Tế Tự, phóng tầm mắt ra xa, bạn có thể thu trọn vào tầm mắt hình ảnh toàn bộ quần đảo Chu Sơn mờ ảo trong sương.

Sự kỳ diệu của Phổ Đà Sơn không chỉ nằm ở những công trình nhân tạo, mà còn ở cảnh quan thiên nhiên hòa quyện với tâm linh. Đi bộ dưới những tán cây long não rêu phong, lắng nghe tiếng tụng kinh gõ mõ vang vọng từ những vách đá vôi (như Động Phạm Âm – nơi sóng vỗ vào hang đá tạo ra âm thanh như tiếng rống của sư tử), bạn sẽ hiểu vì sao nơi đây được gọi là “Hải thiên Phật quốc” (Nước Phật giữa biển trời).

3. Shenjiamen: Bản Giao Hưởng Chài Lưới Và Bữa Tiệc Hải Sản Bậc Nhất

Nếu Phổ Đà Sơn là nơi gột rửa tâm hồn, thì khu vực Thẩm Gia Môn (Shenjiamen) trên đảo chính Chu Sơn lại là nơi nuông chiều vị giác của bạn ở mức tối đa. Shenjiamen được mệnh danh là một trong ba ngư cảng lớn nhất thế giới (cùng với cảng Callao của Peru và cảng Bergen của Na Uy).

Đến Chu Sơn mà không ăn hải sản thì coi như chuyến đi chưa trọn vẹn. Ngư trường Chu Sơn nằm ở nơi giao thoa của các dòng hải lưu nên hải sản ở đây nổi tiếng với độ ngọt thịt, béo ngậy và vô cùng phong phú.

Khi hoàng hôn buông xuống, khu vực bến cảng Shenjiamen rực sáng bởi hàng km những túp lều hải sản (Đại Bài Đàng) chạy dọc bờ biển. Bầu không khí tĩnh lặng ban ngày hoàn toàn biến mất, nhường chỗ cho sự náo nhiệt tột độ. Tiếng dao thớt lách cách, tiếng lửa khè xèo xèo từ những chảo wok khổng lồ, tiếng cụng ly bia rôm rả và mùi thơm ngất ngây của tỏi, ớt, xì dầu phi mỡ mồi chài mọi bước chân.

Bạn không cần phải vào những nhà hàng sang trọng. Hãy ngồi tại một quán ăn vỉa hè, chỉ tay vào những bể kính sủi bọt chọn cho mình những nguyên liệu tươi sống nhất. Đặc sản không thể bỏ qua tại Chu Sơn bao gồm:

• Cá đù vàng (Yellow Croaker): Loài cá biểu tượng của vùng biển này. Cá có thịt trắng muốt, mềm tan, thường được hấp xì dầu với hành gừng để giữ trọn vị ngọt tự nhiên, hoặc nấu thành món súp cá chua cay đậm đà.

• Ghẹ xanh (Swimming Crab): Ghẹ Chu Sơn to, chắc thịt, đặc biệt gạch cực kỳ béo. Món ghẹ xào miến nồi đất hoặc ghẹ ướp rượu hoa tiêu sống là những tuyệt phẩm ẩm thực mà người bản địa vô cùng tự hào.

• Ngao và các loại ốc biển: Nướng mỡ hành hoặc xào cay với sốt ớt Tứ Xuyên mặn mặn, cay tê.

Vừa nhâm nhi hải sản, nhấp ngụm bia Tsingtao lạnh buốt, vừa ngắm nhìn hàng ngàn chiếc thuyền câu mực thắp đèn sáng rực một góc trời ngoài khơi xa, bạn sẽ thấy một đời sống Trung Hoa băm bổ, chân thật và tràn trề sức sống.

4. Quần Đảo Thặng Tứ (Shengsi) & Đảo Đông Cực: Góc Sống Chậm Vùng Biên Hải

Dành cho những tâm hồn xê dịch muốn tìm kiếm sự hoang sơ tuyệt đối, hệ thống quần đảo Chu Sơn còn cất giấu những viên ngọc thô xa xôi hơn, nơi mà khái niệm “du lịch” dường như vẫn chưa thực sự chạm tới.

Đảo Cẩu Kỷ (Gouqi) và “Ngôi làng ma” Houtouwan: Thuộc quần đảo Shengsi (nằm ở phía Bắc Chu Sơn), hòn đảo này nổi tiếng toàn cầu trong vài năm trở lại đây nhờ Houtouwan – một ngôi làng chài bị bỏ hoang từ những năm 1990. Mẹ thiên nhiên đã nhanh chóng lấy lại những gì thuộc về mình. Toàn bộ những ngôi nhà gạch, bậc thang, lối đi ở đây đều bị dây leo (ivy) xanh rờn phủ kín, tạo nên một cảnh tượng kỳ ảo, tĩnh mịch như bước ra từ một bộ phim giả tưởng của Studio Ghibli. Đi dạo giữa ngôi làng không bóng người này là một trải nghiệm nhuốm màu liêu trai nhưng cực kỳ nhiếp ảnh.

Đảo Đông Cực (Dongji Island): Nằm ở cực Đông của quần đảo Chu Sơn, đây là nơi đón những tia nắng mặt trời đầu tiên của Trung Quốc. Đông Cực từng là một hòn đảo bị lãng quên cho đến khi xuất hiện trong bộ phim điện ảnh ăn khách “The Continent” (Hậu Hội Vô Kỳ). Không có những danh lam thắng cảnh hoành tráng, Đông Cực thu hút những người trẻ thích du lịch chậm bằng những con dốc nhỏ quanh co vắng vẻ, những ngọn hải đăng sừng sững gác biển, bãi cỏ xanh mướt trên vách đá và nhịp sống chậm rãi đến mức có thể nghe rõ tiếng nhịp tim mình.

5. Gợi Ý Lịch Trình Thực Tế Và Kinh Nghiệm Di Chuyển

Để khám phá Chu Sơn không bị vội vã, bạn nên dành ít nhất 3 ngày 2 đêm cho hành trình này.

Cách đi đến Chu Sơn:

• Chu Sơn không có ga tàu hỏa nội đảo. Cách phổ biến nhất là đi tàu cao tốc (High-speed Railway) từ Thượng Hải (ga Hongqiao) hoặc Hàng Châu (ga Hangzhou East) đến thành phố Ninh Ba (Ningbo) mất khoảng 1.5 – 2 tiếng.

• Từ ga Ninh Ba, bạn có thể mua vé xe khách (Bus) chạy thẳng qua hệ thống cầu vượt biển để đến bến xe Chu Sơn (hoặc bến phà Shenjiamen/Zhujiajian). Mất thêm khoảng 1.5 tiếng.

Lịch trình tham khảo (Dành cho người đi lần đầu):

• Ngày 1: Thượng Hải – Ninh Ba – Chu Sơn. Di chuyển trong buổi sáng. Buổi chiều nhận phòng khách sạn tại khu vực Shenjiamen hoặc Zhujiajian (đảo chính nối liền với trung tâm Chu Sơn). Chiều muộn dạo bộ dọc bến cảng, ngắm tàu thuyền. Tối đắm chìm trong chợ đêm hải sản Shenjiamen.

• Ngày 2: Trọn vẹn Phổ Đà Sơn. Sáng sớm ra bến phà Zhujiajian Banshengdong mua vé tàu cao tốc sang Putuo Shan (đi khoảng 15 phút). Dành trọn ngày đi bộ khám phá 3 ngôi chùa lớn, chiêm bái tượng Quán Thế Âm Nam Hải, đi dạo dọc bờ biển cát vàng ngắm hoàng hôn. Cuối ngày bắt phà về lại đảo chính.

• Ngày 3: Làng chài cổ và trở về. Thuê xe chạy dọc cung đường ven biển Chu Sơn, ghé thăm những ngôi làng chài cổ mộc mạc chưa bị thương mại hóa, thưởng thức một tô mì hải sản trước khi lên xe buýt quay về Ninh Ba – Thượng Hải.

Một số lưu ý quan trọng:

• Thời điểm đẹp nhất để đến Chu Sơn là từ tháng 9 đến tháng 11, lúc này trời thu trong xanh, biển lặng và đặc biệt là vào mùa đánh bắt nên hải sản cực kỳ ngon và rẻ. Mùa hè (tháng 6 – tháng 8) thường có bão đổ bộ biển Hoa Đông.

• Nếu lưu trú trên Phổ Đà Sơn, giá phòng sẽ cao hơn rất nhiều so với ngoài đảo chính Chu Sơn, và đồ ăn trên đảo chủ yếu là đồ chay.

• Chuẩn bị giày đi bộ thật tốt vì khám phá các điểm đến tại đây chủ yếu phải dùng sức bền của đôi chân.

Chu Sơn không phải là điểm đến dành cho những ai thích sự náo nhiệt của những hộp đêm Thượng Hải hay những góc check-in hiện đại. Nơi đây là sự pha trộn tinh tế giữa sự trang nghiêm của văn hóa tín ngưỡng ngàn đời và sức sống phồn thực của một làng chài duyên hải truyền thống. Đứng trên đỉnh Phổ Đà Sơn, nhắm mắt lại để gió biển luồn qua kẽ tóc và lắng nghe tiếng chuông chùa ngân vang hòa vào tiếng sóng vỗ ngàn năm, bạn sẽ thấy chuyến đi tìm một “Trung Quốc phiên bản biển đảo” này thực sự xứng đáng đến từng phút giây.